á
â
ă
ä
ç
č
ď
đ
é
ë
ě
í
î
ľ
ĺ
ň
ô
ő
ö
ŕ
ř
ş
š
ţ
ť
ů
ú
ű
ü
ý
ž
®
€
ß
Á
Â
Ă
Ä
Ç
Č
Ď
Đ
É
Ë
Ě
Í
Î
Ľ
Ĺ
Ň
Ô
Ő
Ö
Ŕ
Ř
Ş
Š
Ţ
Ť
Ů
Ú
Ű
Ü
Ý
Ž
©
§
µ
Wanda Rutkiewicz dla wielu jest wzorem do naśladowania, jako trzecia kobieta na świecie, a pierwsza Europejka zdobyła szczyt Mount Everest. Była pierwszą kobietą, która zdobyła K2. Jej dzieciństwo, praca zawodowa, osiągnięcia, dążenie do celu, zdobywanie funduszy na wyprawy, współpraca z towarzyszami zostały bardzo szczegółowo opisane. Autorka odwiedziła archiwa, przeprowadziła szereg rozmów z członkami rodziny Rutkiewicz, byłym mężem, współpracownikami i towarzyszami wypraw.
Bohaterka książki całe życie dążyła do czegoś, ciągle chciała udowodnić, że kobiety również mogą zdobywać najwyższe szczyty świata. Całym jej życiem były wyprawy, wpłynęło to na dwa nieudane małżeństwa i brak potomstwa. Najważniejszą wartością dla Wandy była wolność i miłość do gór. Kamińska pokazuje, jak pokonywać własne ograniczenia i słabości, by realizować marzenia i życiowe cele, choć nie zawsze uczciwie wobec innych. Wanda Rutkiewicz miała trudny charakter, często nie potrafiła porozumieć się z towarzyszami podróży, ale mimo to była ceniona i podziwiana za dokonania i upór w dążeniu do realizacji zamierzonych celów. Zawsze pozostawała kobietą i podkreślała to nawet na wyprawach np. zabierając ze sobą perfumy i dbając o wygląd. W ostatnim rozdziale opisana została tragiczna, a zarazem tajemnicza śmierć Polki. Bohaterka zawsze powtarzała, że zginie w górach, nie wiadomo jednak, jak do tego doszło na szczycie Kanczendzongi tzw. Górze Bogów, ponieważ jej ciała nigdy nie odnaleziono. 13 maja 1992 r. sąd uznał Wandę Rutkiewicz za zmarłą.
Anna Kamińska zebrała dużą ilość materiału, którą zaprezentowała czytelnikom w przystępny i ciekawy sposób. Jest to nietypowa biografia, nad datami i faktami dominują relacje rodziny i znajomych, które dodają lekkości i ułatwiają czytanie, a także bogaty materiał fotograficzny. Autorka obiektywnie zaprezentowała dwa skrajne oblicza himalaistki. Wanda to opowieść o niezależnej, silnej i niezwykłej kobiecie zagubionej w codziennym życiu. Książka nominowana była do Plebiscytu Bestsellery Empiku 2017. Dostępna w Bibliotece Kraków w formie książki, audiobooka oraz e-booka. W Filii nr 2, w ramach Dyskusyjnego Klubu Książki w 2018 r., planowane jest spotkanie z Anną Kamińską, autorką bestsellerowych biografii Wandy Rutkiewicz i Simony Kossak.
Szczegóły znajdą się na stronie www.biblioteka.krakow.pl.
Paulina Knapik Biblioteka Kraków
Lektura tej biografii pozostawiła we mnie wiele pytań o naturę ludzką. Po raz kolejny uświadomiłam sobie, że sympatie i antypatie wyrabiamy na podstawie osobistych, trudnych do wytłumaczenia impulsów. Po prostu -albo zaiskrzy, albo wręcz przeciwnie. Ile razy drażni nas zachowanie kogoś ogólnie lubianego tylko dlatego, że coś w jego postępowaniu - nawet irracjonalnego - akurat n a s irytuje.
Podobnego rodzaju przemyślenia towarzyszyły mi po przeczytaniu równie dobrej biografii Krzysztofa Kieślowskiego autorstwa Katarzyny Surmiak-Domańskiej. (...) Uświadomiłam sobie, że w pewnym sensie – Wanda Rutkiewicz i Krzysztof Kieślowski – byli do siebie podobni: oboje szli drogą, z której nie przewidywali odwrotu.
Anna Kamińska, wzorując się na swojej wysokogórskiej bohaterce, rownież stanęła na wysokości zadania. Skrupulatnie, niemal kronikarsko odtworzyła życie himalaistki. Z klasą, bez taniej sensacji, przedstawiła tragiczne i bolesne wydarzenia z jej życia. Dała głos rodzinie, przyjaciołom, znajomym, współpracownikom, współwspinaczom, sceptykom i oponentom – wszystkim tym, którzy Wandę cenili i tym, którzy ją krytykowali.
I to jest największy atut tej biografii. Czytelnik, z labiryntu sprzecznych informacji, próbuje wyłonić „swój” wizerunek Wandy Rutkiewicz. Mnie przekonuje zdanie Alison Chadwick-Onyszkiewicz, która mówiła o wielowymiarowości osobowości Wandy i właśnie tym tropem podążyłam i ja. Bardzo podobała mi się bezpardonowa walka kruchej i dobrze wychowanej Wandy o prawa kobiet do zdobywania szczytów w górach wysokich.
Od lat mam uprzedzenie do wszelkiego rodzaju „środowisk”, niezależnie od tego, czy działają w sferze prywatnej, czy publicznej. Dlatego ekskluzywne środowisko wspinaczy wysokogórskich nie wzbudziło mojej sympatii. Od razu przywiodło mi ono na myśl inne środowisko – bogatych, wpływowych, modnych, złośliwych i zawistnych intrygantów z powieści Leopolda Tyrmanda „Życia towarzyskiego i uczuciowego”.
W biografii uwierała mnie właściwie tylko jedna kwestia - przywoływana od czasu do czasu teza o podobieństwie Wandy do ojca oraz porównywanie ich życiowych wyborów i dróg. Nie twierdzę, że jest to zupełnie niemożliwe, jednak momentami odczuwałam pewien rodzaj natręctwa w eksponowaniu tych podobieństw.
Podsumowując.
Na jednym szczycie – literackim - stanęła Anna Kamińska, a na drugim, interpretacyjnym - Danuta Stenka, która profesjonalnie opowiedziała tę historię o sile życia i śmierci.
I na koniec.
Podczas słuchania audiobooka wiele ciekawych fraz, gotowych zwrotów, a nawet fraszek i dwuwierszy przykuło moją uwagę. Moim ulubionym fragmentem - który najlepiej pokazuje klasę Wandy Rutkiewicz – jest jednak ten: „Wanda była absolutnym wyjątkiem na tle wspinających się kobiet swoich czasów. Była bardzo dobrze wychowana i miała klasę. Nawet jeśli przeklinała to robiła to piękną polszczyzną, a nie jak jej koleżanki”.